Zomer
Workshop "Van Droom naar Werkelijkheid"
Deze workshop staat in
het teken van zelfverwerkelijking. Dromen is, evenals vrij associëren,
de eerste fase waarin we meer ideeën kunnen krijgen over wat we willen
realiseren in ons leven. Dromen kunnen ons in contact brengen met de diepere
lagen van onszelf, en worden gevoed door de impliciete orde (David Bohm) binnenin
onszelf.
Zelfverwerkelijking is gegrond in de diepere lagen van intentionaliteit (Rollo
May, Arnold Cornelis); dat wat ons van binnenuit motiveert tot handelen. De
mate van zelfsturing die mogelijk is wordt mede bepaald door ons bewustzijn
van deze intentionaliteiten. Deze vormen de grondmotieven van onze creatieve
zelfsturing naar de realisatie van onze dromen.
Zelfsturing zien wij als een vorm van gevoelsgericht handelen, wat verder gaat en meer inhoudt dan emotionele intelligentie. Het is het "verfijnde bewustzijn" in actie. Zelfsturing vanuit ons gevoel is: kunnen luisteren naar ons verborgen programma, naar de nog niet ontwikkelde creatieve mogelijkheden die ieder mens in zich heeft. Dat betekent dat we meer intern, gestuurd vanuit een dieper fundament, in onszelf kunnen leven. Maar het is ook, volgens Cornelis, kunnen luisteren naar het verborgen programma van de mensheid als geheel. De dieperliggende collectieve creatieve mogelijkheden. Voor hem is creatieve zelfsturing vooral ook communicatief. Creatieve zelfsturing sluit dan ook aan bij de begrippen 'spontaniteit' en 'tele' die door Moreno zijn ontwikkeld.
'Tele' is het vermogen
om de diepere grond van de ander aan te voelen. Bij 'empathie' (einfuhlung)
is er sprake van eenrichtingsverkeer en bij 'tele' is er sprake van tweerichtingsverkeer.
Daarom sprak Moreno ook wel over zweifuhlung. 'Tele' komt voort uit het vermogen
van ons gevoel om werkelijk in de schoenen van de ander te gaan staan. 'Tele'
is ook een collectief groepsproces, waardoor ook een sterke groepscohesie
kan ontstaan. Met deze begrippen was Moreno zijn tijd ver vooruit. Spontaniteit
definieerde hij als een adequaat antwoord op een nieuwe situatie, of een nieuw
(adequaat) antwoord op een oude situatie. Hij onderscheidde vier soorten spontaniteit:
- Dramatiseren: dit is
de kwaliteit van spontaniteit om vernieuwing en levendigheid in 'conservegedrag'
(de bestaande rol) te blazen. Sommige mensen kunnen de dagelijkse routines
zoals lopen, eten en praten zodanig dramatiseren dat het nieuw
lijkt; dat er een vitaliteit vanuit gaat.
Gerepeteerd gedrag lijkt daardoor op echte zelfexpressie. Op deze
wijze komt het zelf toch tot uiting in het 'conservegedrag'. Dit
is een vorm van spontaniteit waar goede acteurs en bijvoorbeeld ook
leidinggevenden die zich goed willen presenteren gebruik van maken bij 'roletaking'.
Ze studeren een rol goed in, identificeren zich ermee en maken
gebruik van deze spontaniteitfactor (s-factor) om de rol nieuw
leven in te blazen en komen daardoor in contact met het zelf.
- Creativiteit: deze s-factor
produceert voortdurend nieuw gedrag en nieuwe ervaringen.
Deze vorm van spontaniteit drukt niet alleen het zelf uit, maar
creëert het zelf. Hier kun je drie vormen onderscheiden:
a) De spontaniteit die zich in de geboorte en het opgroeien van een kind uitdrukt.
b) De spontaniteit die tot uiting komt in de kunst van nieuwe sociale technische
uitvindingen.
c) De spontaniteit die een nieuwe omgeving creëert.
- Originaliteit: deze
vorm van spontaniteit is een uitbreiding of variatie van een conserve. Er
wordt iets oorspronkelijks toegevoegd of veranderd, zonder in
essentie iets te veranderen.
- De adequate reactie op een situatie: iemand kan dramatisch, creatief of
origineel reageren op de omgeving, zonder adequaat te zijn. Deze
vorm van spontaniteit is de mobiliteit en flexibiliteit van het
zelf, wat onmisbaar is voor een snel groeiend organisme in een voortdurend
veranderende omgeving. Dit vraagt om een integratie van voelen,
denken en handelen en brengt dit dan ook tot stand.
Voor we onze mogelijkheden kunnen realiseren is, naast het ontwikkelen van creatieve zelfsturing en spontaniteit, het vaak ook nodig een aantal daarmee verbonden dilemma's in onszelf en/of in onze omgeving op te lossen. Deze workshop biedt daartoe de mogelijkheid.
Literatuur die ten grondslag ligt aan deze workshop:
Auteur Titel
Rollo May Wil
en Liefde
Arnold Cornelis Logica van het gevoel
David Bohm Verschijnsel en
betekenis.
Moreno Die
Gruppenpsychotherapie.
Psychodrama Volume I
Voor wie?
Deze workshop is principe voor een ieder toegankelijk en is ook geschikt als
kennismaking met psychodrama.
Inschrijving
Deelname vindt plaats na een intakegesprek. Meer informatie daarover kan telefonisch
aangevraagd worden.
Begeleiding
Mark de Jonge ( TEP)
Hannah Salomé ( TEP)
Kosten
€ 580,-
Plaats
Academie voor psychodrama en groepsprocessen
Janspoort 1-4h
6811 GE Arnhem
Tel.: +31(0)26.442.79.32
Fax: +31(0)26.445.42.79
Opleidingsworkshop "Werken met Ruimte en Gevoel in Psychodrama"
Werken met "Ruimte en Gevoel" in psychodrama
In deze workshop zullen we ons verdiepen in wat het begrip "ruimte en gevoel" voor de psyche en de bewustzijnsontwikkeling van de mens betekent. Het programma zal aansluiten bij de ontwikkeling van het gedachtegoed van Adeline Salomé-Finkelstein. We zullen dit doen aan de hand van wat Adeline daarover geschreven heeft. Het zal duidelijk maken hoe sterk lichaamsgericht Adeline was in haar visie en benadering van mensen in psychodrama, waarbij egoversterking en de ontwikkeling van een goed zelfgevoel wezenlijke aspecten zijn.
We zullen stilstaan bij
een aantal mensen die ten grondslag ligt aan haar manier van denken zoals:
Gordijn, Janse de Jonge, Rümke, Hugenholtz, Cornelis en natuurlijk Moreno.
Zij zag de mens als een geheel, onderdeel uitmakend van een groter geheel.
Hieruit spreekt ook een visie over bewustzijn. Gevoel en ruimte zijn daarvoor
haar belangrijke componenten. De wetenschappelijke kennis over bewustzijn
heeft zich de afgelopen jaren enorm ontwikkeld zodat wij de mogelijkheden
hebben om datgene wat Adeline vaak intuïtief aanvoelde en toepaste, theoretisch
en daardoor ook methodisch verder te onderbouwen.
De neuroloog Damasio heeft in recente boeken op een heldere wijze beschreven
wat bewustzijn is. Hij maakt daarbij het uiterst nuttige onderscheid tussen
emotie en gevoel.
Na emotionele intelligentie komt de intelligentie van het gevoel, als basis
voor creatieve en communicatieve zelfsturing. Omdat psychodrama zich op de
grens van psychologie en sociologie bevindt is het bij uitstek een methode
die gericht is op ontwikkeling van communicatieve zelfsturing. Om werkelijk
te begrijpen wat het begrip 'rol' inhoudt, plaatsen we de theorie van Moreno
in een historisch perspectief naast HG Mead, Hermans en Gofmann.
Vanuit onze lichaamsgerichte achtergrond en de nieuwe inzichten van Damasio
in wat bewustzijn is, welke rol "gevoel en ruimte" hierin speelt
hebben wij een nieuw rolconcept ontwikkeld, namelijk de "kinesthetische
rol". Deze rol werpt een nieuw licht op het warming-up proces, het daaruit
volgende rolformatieproces en de mogelijk verdere rolontwikkeling in een psychodrama.
De kinesthetische rol biedt ook duidelijke toepassingsmogelijkheden met psychodrama
in een andere context zoals onderwijs, bedrijfsleven etc. waar we in deze
opleidingsworkshop mee willen werken.
Voor wie?
In deze opleidingsworkshop is het mogelijk kennis te maken met deelaspecten
van psychodrama en daarmee te leren werken. De literatuur en methodiek is
echter ook van zodanig niveau en diversiteit dat daardoor grondige studie
en verdieping mogelijk is. De opleidingsmethodiek die we in deze workshop
hanteren, is erop gericht om een leercultuur op te bouwen die zowel geschikt
is voor beginners als gevorderden. Ieder kan leren op zijn of haar eigen niveau.
De methodiek kan op verschillend niveau geoefend worden.
De opleiders zullen
technieken van psychodrama demonstreren,
die de thematiek uitdiepen en inzichtelijk maken, waarna er in kleine groepjes
mee geoefend kan worden. Tijdens een intakegesprek worden de leerdoelen geformuleerd,
deze kunnen na de workshop tijdens een outtakegesprek geëvalueerd worden.
Tijdens de workshop word je begeleid op je leerdoelen.
Inschrijving
Inschrijving vindt plaats na een intakegesprek. Nadere informatie kan telefonisch
aangevraagd worden.
Telefoon: 026 - 442 79 32.
Kosten
€ 580,-.
Begeleiding
Mark de Jonge ( TEP)
Hannah Salomé ( TEP)
Kosten
€ 580,-
Plaats
Academie voor psychodrama en groepsprocessen
Janspoort 1-4h
6811 GE Arnhem
Tel.: +31(0)26.442.79.32
Fax: +31(0)26.445.42.79