Mensen wonen in verhalen (Basisopleiding module 3)

Emoties worden steeds meer gezien als een belangrijke bron en vormgever van intelligentie. Hierbij schijnen onze emoties een verbindende factor te zijn tussen de verschillende hersengebieden. Door de samenhang van deze hersengebieden worden onze herinneringen gevormd. In de neuropsychologie wordt gesproken over het 'narratieve' geheugen, dat wil zeggen dat we onze ervaringen als herinneringen ordenen in rollen en verhalen.

We kunnen daarbij drie belangrijke functies onderscheiden bij emoties:
- Emoties als vorm van beleven en betekenisgeven.
- Emoties die primair gericht zijn op overleving
- Emoties als signalen en vormen van communicatie, intentioneel gericht op anderen.

Bij alle drie de functies zijn emoties expressief in het lichaam, zetten aan tot actie, drukken zich uit door middel van motoriek en lichaamshouding, en geven betekenis aan onze taal. Onze ervaringen worden ook als zodanig samenhangend in de vorm van rollen en verhalen opgeslagen in onze hersenen.

In psychodrama kan heel concreet met deze samenhang gewerkt worden. Deze samenhang vormt dan ook de grondslag voor onze nieuwe rolconcepten, de ' psychisch en kinesthetische rollen'.

Twee creatieve psychiaters: J.L. Moreno en S.I. Greenspan

We zullen in deze module de relatie leggen tussen het werk van J.L. Moreno, de grondlegger van psychodrama en het gedachtegoed van de Amerikaanse psychiater dr. S.I. Greenspan.

Dr. Stanley Greenspan geeft in zijn theorie en methodiek voor het werken met kinderen meer inzicht in de betekenis van de emotie:

(1) Voor de ontwikkeling van ons denken;
(2) Voor het stimuleren van ons handelen;
(3) Als richting bepalend in onze interacties;
(4) Als sturend in de mentalisatieprocessen van onze interacties,
(5) Als verbinding leggend tussen de verschillende hersengebieden.

Door te werken met sociale, psychodramatische, psychische en kinesthetische rollen kunnen deze processen ondersteund worden, waarbij onaffe verhalen afgemaakt en pijnlijke verhalen herschreven kunnen worden. En tevens kan op deze wijze ook de persoons- en professionele ontwikkeling gestimuleerd en begeleid worden. Bijvoorbeeld bij het trainen van sociale competenties in organisaties.

Het 'volledige' psychodrama

In deze module wordt een grondige theoretische en praktische basis gelegd voor het leren begeleiden van 'het volledige psychodrama'. Waarbij het leren werken met 'Surplus Reality', een unieke methode die door Moreno ontwikkeld is, centraal staat.

De 'Surplus Reality' is een werkelijkheid vol verrassingen en creatieve mogelijkheden, en nauw verbonden met het belangrijke begrip 'spontaniteit' van Moreno
Spontaniteit is zeker geen impulsiviteit, integendeel, ze omvat reflectie, bewuste controle empathie, morele en ethische overwegingen. Er is een gevoel van vrijheid om zowel afgestemd op de situatie als ook creatief te reageren
Het woord spontaniteit komt van 'sua sponte', en betekent 'vanzelf en van binnenuit'.
De kracht van het werken met spontaniteit tijdens psychodrama is dat het niet blijft steken in de analyse, maar kiest voor bewuste afgestemde actiegerichtheid.

Volgens ons is het de kern van een werkelijk narratieve werkwijze dat zowel de protagonist, de medespelers als ook de director 'in het verhaal' stappen. Je laat het verhaal ontstaan en je beleeft het mee. De vormgeving ontstaat van binnenuit.

Naast de theoretische kennis en inzicht in het psychodrama doen de deelnemers ruimschoots ervaring op met de verschillende rollen in het spel: protagonist (hoofdrolspeler), director (begeleider), co-director, medespeler en observator. De deelnemers leren hoe ze zelf een volledig psychodrama kunnen opzetten, begeleiden en afronden.
Technieken en oefeningen daarvoor krijgen dan ook alle aandacht. Als director begeleidt men een psychodrama van een groepslid.

Monodrama

In deze module leer je ook te werken met 'surplus reality' tijdens individuele begeleidingsvormen zoals: supervisie, coaching en psychotherapie. We doen dit door onze nieuwe rolconcepten: de psychische en kinesthetische rollen en het kinesthetisch werken met verhalen.

Programmaonderdelen zijn:

- opbouwen van een goede leercultuur;
- literatuur bespreken aan de hand van dialoog en discussie;
- oefenen met onderdelen en technieken van psychodrama;
- het begeleiden van een psychodrama;
- nabespreking van elk psychodrama;
- het begeleiden van een groepsgesprek in een psychodramagroep
- werken in tweetallen met monodrama en de nieuwe rolconcepten.

Er zal ook in deze module aandacht besteedt worden aan de specifieke toepassing voor de context waarbinnen de studenten werkzaam zijn.

Deelnemers ontvangen het werkboek, geschreven door Mark de Jonge:
"Deel II, Mensen wonen in verhalen" .

Voor wie?

Deze module is bedoeld en geschikt voor mensen die:
óf  willen leren werken met onze nieuwe rolconcepten en (minimaal ) hebben deelgenomen aan
    onze TTO ( theoretische technische opleiding psychodrama), of aan een gelijkwaardige opleiding     bij een ander psychodrama instituut;
óf  de eerst twee modules gevolgd hebben van de basisopleiding;
óf  hebben deelgenomen aan de leergroep en de opleidingsmodules groepsprocessen en
    teamleren hebben gevolgd;
óf hebben deelgenomen aan de leergroep en de opleidingsmodule Creattitude

Kosten

De kosten voor deelname aan deze groep bedragen € 2.200,- (inclusief intake- en eindgesprek, koffie en thee, exclusief maaltijden).